" lang="nl" /> 18e & 19e eeuw
SCHADUWKADE

PORTUGEZENGRACHT

De 3e/4e uitleg meer->


ZORGINSTELLINGEN

Rondom de Nieuwe Keizersgracht. meer->


PORTUGEES JOODS OUDEMANNENHUIS

Nieuwe Herengracht 33 meer->



PORTUGEZENGRACHT


Bij de zogenaamde 3e uitleg, de uitbreiding van de bloeiende stad Amsterdam in de eerste helft van de 17e eeuw, werden ondermeer de grachten 'doorgetrokken' tot over de Amstel. De Nieuwe Grachten ontstonden, en de Plantage werd een breed opgezette buurt.

Zie ook deze link.

Vanwege de financiële crisis was er niet erg veel animo om in dit nieuwe gebied te gaan wonen en huizen te bouwen. Vandaar dat veel ruimte was, veel groen. Uiteindelijk kwam begin 18e eeuw toch de bouw van huizen goed op gang. De Nieuwe Heren en - Keizersgracht die toen nog niet zo heten, werden toen al snel in het dagelijks spraakgebruik de  Portugezen- of Jodengrachten genoemd omdat veel welgestelde Portugese joden daar hun huizen bouwden. Ze wilden in de buurt van de grote nieuwe synagoge (1675) gebouwd) komen wonen. Ongeveer de helft van alle beschikbare percelen werd destijds eigendom van deze 'Portugezen'.

 

"Moordenaarsgracht"  is ook een oude naam geweest voor de Nieuwe Keizersgracht, (bron:het Maandblad Amstelodamum, 9e jaargang 1922). Alleen is niet meer te traceren welke moord gepleegd is. Er zijn nog andere in onbruik geraakte namen in de buurt: bijvoorbeeld de Pestbrug waar nu de Constantijn Huygensstraat is, of b.v. het Bataafsche Marktje, de Nieuwe Heerengracht tusschen Amstel en Weesperstraat, evenzijde.

De huidige Nieuwe Kerkstraat werd een straat voor de allerarmste Portugese joden, en heette de Jodenkerkstraat.


In 1672
bestond de totale Amsterdamse bevolking uit 180.000 mensen, waarvan 2.500 Portugese joden en 5.000 Duitse en Poolse joden.
In 1675 werd de Portugese synagoge in gebruik genomen.