Op de Nieuwe Keizersgracht 56 woonden zeker elf mensen die de oorlog niet overleefden.
Samuel Klijnkramer
26 juni 1884 – Auschwitz, 14 oktober 1944 – 60 jaar
Catharina Klijnkramer-Goudsmit
11 januari 1890 – Amsterdam, 18 maart 1941 – 51 jaar
Hijman Klijnkramer
30 september 1920 – Auschwitz, 30 april 1943 – 22 jaar
Salomon Klijnkramer
3 maart 1923 – Midden-Europa, 31 juli 1944 – 21 jaar
Gottfried Bolle, administrateur
13 maart 1883 – Sobibor, 4 juni 1943 – 60 jaar
Rebecca Julia Bolle
24 juni 1885 – Sobibor, 4 juni 1943 – 57 jaar
Sara Jeannette Bolle
26 juli 1880 – Sobibor, 4 juni 1943 – 62 jaar
Eliazer Gompers, diamantbewerker
13 juni 1871 – Sobibor, 2 april 1943 – 71 jaar
Rebecca Gompers-Zwaab
8 februari 1877 – Sobibor, 2 april 1943 – 66 jaar
Joseph Zwaab
18 november 1879 – Auschwitz, 24 september 1942 – 62 jr
Marcus Okker
19 mei 1917 – Sobibor, 23 juli 1943 – 26 jaar
Andere bronnen
- Nieuwe Keizersgracht 56 op Joods Monument
- De Schaduwkade in de Straten van Amsterdam van de lokale Amsterdamse tv-omroep AT5
Eliazer Gompers
Eliazer Gompers, diamantslijper en diamanthandelaar, was een zoon van Philip Barend Gompers en Heintje Jacob Boas. Zeven kinderen van dit echtpaar zijn tijdens de Holocaust om het leven gekomen: Eliazer zelf, maar ook zijn broers en zusters Mietje, Sara, Esther, Hartog, Levie en Clara (Joods Monument).
Eliazer trouwde in Amsterdam op 5 Juli 1906 met Rebecca Zwaab, dochter van Mozes Zwaab en Hanna Gomes de Mesquita. Ook hun choepa was diezelfde dag in één van de Amsterdamse synagoges. Na hun huwelijk woonden zij enkele jaren in de Plantage Badlaan nr. 14, waar hun twee kinderen werden geboren: Philip en Anna die de oorlog heeft overleefd. In 1909 verhuisden zij naar de Nieuwe Keizersgracht 56 II waar zij gewoond hebben tot aan hun deportatie eind Maart 1943.
Op 25 Maart 1943 werden Eliazer en Rebecca naar Kamp Westerbork gestuurd waar zij na registratie moesten verblijven in barak 70. Het is gebleken dat Liro-ambtenaren Joden bij aankomst in Westerbork hun laatste geld en/of andere waardevolle voorwerpen afpakten, Eliazer Gompers had bij aankomst in Westerbork ƒ 7,80 bij zich had, wat hem daar alsnog is afgenomen. Op 30 Maart werden beiden gedeporteerd naar Sobibor waar zij direct bij aankomst op 2 April 1943 zijn vermoord.
Bronnen: Stadsarchief Amsterdam, archiefkaart Eliazer Gompers, wiewaswie.nl, de Collectie Brilleman van Amsterdamse Joodse huwelijken, nr. 195, Joodse Raad, registratiekaarten en het Liro-archief.
Diamanten handtekening
In het kader van de 50-jarige herdenking van de bevrijding hebben Max en Ido, twee kleinzonen van Eliazer Gompers en neven van Ernest Gompers, een tocht door Amsterdam gemaakt, waarbij plaatsen bezocht zijn die voor hen een persoonlijke betekenis hadden.
Zo bezochten zij ook de Nieuwe Keizersgracht 56. waar opa en oma Gompers tussen 1909 en April 1943 hebben gewoond; met inwoning van Joseph Zwaab (Ome Jo – een ongetrouwde broer van Rebecca). Tot hun verbazing en verrassing troffen zij in een van de vensters van de achterkamer de naam van opa Eliazer als handtekening aan, met diamanten ingekrast:
E. Gompers. Dit raam bestaat nog altijd en de handtekening van Eliazer Gompers is nog zeer goed leesbaar. De lokale Amsterdamse omroep AT5 bekeek de handtekening van Eliazer Gompers in hun tv-programma Straten van Amsterdam over De Schaduwkade.
